Γράφει η Μαρία Κορόγιαννη, Φυσικοθεραπεύτρια PT, MSc

Η 12η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα κατά της Αρθρίτιδας» το 1996, από τη Διεθνή Ένωση Ρευματολογίας και Αρθρίτιδας.

Αρθρίτιδα είναι η φλεγμονή των αρθρώσεων που εκδηλώνεται με πόνο, δυσκαμψία, οίδημα, ερυθρότητα, καθώς και περιορισμό της κινητικότητας σε μια ή περισσότερες αρθρώσεις.

Υπάρχουν πάνω από 200 ταυτοποιημένοι τύποι αρθρίτιδας, που μπορούν να χωριστούν σε τρεις βασικές ομάδες: τις φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, όπως η ρευματοειδής και η ουρική, τις μη φλεγμονώδεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα και η ρήξη συνδέσμων, και τις αρθρίτιδες του συνδετικού ιστού, όπως ο λύκος και η ινομυαλγία.

Τα αίτια για την ανάπτυξη αρθρίτιδας είναι διάφορα: φθορά των οστών της άρθρωσης, επίμονη φλεγμονή των μαλακών μορίων γύρω από μία άρθρωση, γενετική προδιάθεση, συσσώρευση κρυστάλλων ή λοίμωξη.

Είναι σημαντικό να προλάβετε την αρθρίτιδα στα αρχικά στάδια, πριν οι παραμορφώσεις γίνουν μόνιμες.

Οι άνθρωποι που πάσχουν από αρθρίτιδα αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες που δυσχεραίνουν τη ζωή τους, αν και πολλές από αυτές μπορούν να ξεπεραστούν, με την κατάλληλη καθοδήγηση και στήριξη από τους επιστήμονες υγείας.

Στατιστικά Στοιχεία

• 103.000.000 άτομα στην Ευρώπη υποφέρουν από αρθρίτιδα και άλλες ρευματικές νόσους.
• Το 14% του ελληνικού πληθυσμού (1.400.000 Έλληνες) επισκέπτονται το γιατρό τους με προβλήματα των αρθρώσεων, μια παθολογική κατάσταση που προκαλεί πόνο, απώλεια εργατοωρών, κακή ποιότητα ζωής, γρήγορη συνταξιοδότηση και, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, σοβαρή αναπηρία στον πάσχοντα.
• H αρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε ηλικίας. Eίναι πιο συχνή σε άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών αν και ορισμένοι τύποι αρθρίτιδας μπορεί να επηρεάσουν και παιδιά.
•  Οι γυναίκες προσβάλλονται συχνότερα από αρθρίτιδα και συχνά παρουσιάζουν πιο σοβαρά συμπτώματα

  .

Αρθρίτιδα και Φυσικοθεραπεία

Η Φυσικοθεραπεία αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της αντιμετώπισης των περισσότερων περιπτώσεων αρθρίτιδας. Εκτελείται αποκλειστικά από πτυχιούχους φυσικοθεραπευτές, οι οποίοι αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης ομάδας επιστημόνων υγείας, οι οποίοι θα σας βοηθήσουν να ανακτήσετε ή να διατηρήσετε εναν ενεργητικό και αυτόνομο τρόπο ζωής, στην εργασία, στο σπίτι, και γενικά στην καθημερινότητά σας.

Οι φυσικοθεραπευτές είναι πιστοποιημένα αρμόδιοι στο να αξιολογήσουν την κίνηση και τη λειτουργικότητά σας, καθώς και στο να σας υποδείξουν τρόπους ώστε να προστατεύσετε τις αρθρώσεις σας και να επιβραδύνετε ή να θεραπεύσετε την πάθησή σας. 

Ο φυσικοθεραπευτής σας θα βοηθήσει στα ακόλουθα:

• προσφέρει επιστημονικές συμβουλές και ψυχολογική, όσο και πρακτική στήριξη
• βοηθά να αποκτήσετε αυτοπεποίθηση και γνώση σχετικά με τη διαχείριση της πάθησής σας
• απαντά με υπευθυνότητα στις ανησυχίες και τους προβληματισμούς σας
• θέτει εφικτούς στόχους, τους οποίους σας εμπνέει να ακολουθείτε, ώστε να σας διατηρήσει όσο το δυνατόν πιο ενεργητικούς και δραστήριους

Ο φυσικοθεραπευτής είναι ο ειδικά εκπαιδευμένος επιστήμονας στο να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει τα προβλήματα μυών και αρθρώσεων (μυοσκελετικές παθήσεις), και έτσι ο παθολόγος σας μπορεί να σας κατευθύνει απευθείας σε ένα ειδικευμένο φυσικοθεραπευτή για να  αντιμετωπίσετε την αρθρίτιδά σας, παρά σε ένα ρευματολόγο ή ορθοπεδικό χειρουργό.

Τί να περιμένετε από μια συνεδρία φυσικοθεραπείας

Ο φυσικοθεραπευτής σας θα ξεκινήσει τη συνεδρία λαμβάνοντας το ιστορικό σας, θα καταγράψει συνοδές ή προηγούμενες παθήσεις και ασθένειες, και θα σας κάνει ερωτήσεις σχετικά με την καθημερινότητα, την ιδιοσυγκρασία, την εργασία σας και, γενικά, τον τρόπο ζωής σας.

Στη συνέχεια, μέσω της κλινικής εξέτασης (επισκόπηση, ψηλάφηση, μετρήσεις, ειδικές δοκιμασίες-τεστ) ο φυσικοθεραπευτής θα προσπαθήσει να καθορίσει όχι μόνο το πλαίσιο του υπάρχοντος προβλήματος, αλλά και το αίτιο και τις συνθήκες που συμβάλλουν σε αυτό. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει να σχεδιάσει ένα πλάνο αποκατάστασης το οποίο θα είναι εξατομικευμένο για τη δική σας περίπτωση και θα ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες σας, ως άνθρωπου και ως ασθενή.

Το πλάνο θεραπείας στο οποίο θα συμφωνήσετε τελικά μαζί με το φυσικοθεραπευτή σας, θα είναι το ιδανικότερο για να λυθεί το πρόβλημα της αρθρίτιδας με τον ασφαλέστερο και γρηγορότερο τρόπο.

Η φυσικοθεραπεία είναι η λύση στην πλειοψηφία των προβλημάτων αρθρίτιδας.

Η θεραπεία που θα ακολουθήσει θα βασίζεται αποκλειστικά σε φυσικά μέσα και    σε μη χειρουργικές/φαρμακευτικές τεχνικές θεραπείας, και μπορεί να περιλαμβάνει:

• ελαφρύ πρόγραμμα ασκήσεων ή ειδικευμένο θεραπευτικό ασκησιολόγιο
• γενικές συμβουλές σχετικά με το πώς μπορείτε να αυξήσετε το επίπεδο της δραστηριότητάς σας, αποφεύγοντας τις ασκήσεις/κινήσεις εκείνες που μπορούν να επιδεινώσουν το πρόβλημα ή την πάθησή σας
• συμβουλές εργονομίας και αλλαγής του επιβαρυντικού τρόπου ζωής, καθώς και συμβουλές σχετικά με το πότε πρέπει να ξεκουράζεστε και πότε πρέπει να κινείστε
• θεραπείες με φυσικά μέσα, για την καταπολέμηση των συμπτωμάτων του πόνου (αναλγητικές θεραπείες). Σε αυτές περιλαμβάνονται τα θερμά ή ψυχρά επιθέματα, η αναλγητική ηλεκτροθεραπεία (ρεύματα TENS), ο υπέρηχος, το laser, η θεραπευτική μάλαξη, οι ειδικές τεχνικές κινητοποίησης των αρθρώσεων, η υδροθεραπεία και τα ιαματικά λουτρά, οι διατάσεις, ο ηλεκτροβελονισμό ή/ και το taping, κ.ά.
• παροχή ειδικών βοηθημάτων βάδισης ή νάρθηκες αρθρώσεων, τα οποία θα σας βοηθήσουν να παραμείνετε δραστήριος και ανεξάρτητος στην καθημερινότητά σας

Για να έχετε το μέγιστο αποτέλεσμα από τις φυσικοθεραπείες, είναι σημαντικό να διατηρείτε την συχνότητα των συνεδριών που έχετε προγραμματίσει με το φυσικοθεραπευτή σας, να προσαρμόσετε τον τρόπο ζωής σας σύμφωνα με τις υποδείξεις και συμβουλές του, καθώς και να εκτελείτε τηρείτε το πρόγραμμα ασκήσεων για το σπίτι που έχει σχεδιάσει ειδικά για εσάς.

Στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας δεν είστε μόνος. Εκτός από τις ειδικές ομάδες και κοινότητες στήριξης των ανθρώπων που, όπως κι εσείς, πάσχουν από κάποια μορφή αρθρίτιδας, ο φυσικοθεραπευτής σας μπορεί να σταθεί ισόβιος σύμμαχος στον αγώνα σας για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Ο πόνος, η δυσλειτουργία, η κατάθλιψη, η κακή διάθεση, και η έλλειψη αυτοεκτίμησης μπορούν να δώσουν τη θέση τους στην ευεξία, τη λειτουργικότητα, την υγιή κινητικότητα και την αισιοδοξία.

Διεκδικείστε μια καλύτερη ποιότητα ζωής, από σήμερα κιόλας.

Κάντε το πρώτο βήμα για να βοηθήσετε τον εαυτό σας: κλείστε ένα ραντεβού με το φυσικοθεραπευτή σας και ενημερωθείτε σχετικά με τους τρόπους καταπολέμησης της αρθρίτιδας.

Αντιμετωπίστε αποτελεσματικά την αρθρίτιδα
και διεκδικείστε μια καλύτερη ζωή για εσάς και τους γύρω σας.

© Maria Korogianni

Διαβάστε ακόμη:

Τί είναι η Φυσικοθεραπεία

Γράφει ο Παπαδόπουλος Δημήτρης – Επεμβατικός Ιατρός Πόνου

Γενικά υπάρχουν δύο κατηγορίες πόνου που προκαλείται από παθολογία των μεσοσπονδύλιων δίσκων της σπονδυλικής στήλης:

Ριζιτικός πόνος από πίεση ή φλεγμονή της ρίζας του νωτιαίου νεύρου. Σε αυτήν την περίπτωση ο πόνος προέρχεται από το νεύρο και όχι από τον μεσοσπονδύλιο δίσκο. Ο δίσκος υφίσταται προβολή ή κήλη και αυτή η συγκεκριμένη παθολογία του δίσκου προκαλεί τη φλεγμονή ή/ και πίεση του νεύρου που εξέρχεται από τη σπονδυλική στήλη, με τελικό αποτέλεσμα τον πόνο ο οποίος ονομάζεται ριζιτικός.

Ο πόνος αυτός ξεκινάει από τη μεσότητα της σπονδυλικής στήλης και ακολουθεί την πορεία του νεύρου που πάσχει μέχρι το κατώτερο μέρος του κάτω ή άνω άκρου, μιλώντας αντίστοιχα για οσφυϊκό ριζιτικό πόνο (ισχιαλγία) και για αυχενικό ριζιτικό πόνο (αυχενοβραχιοναλγία).

Άλλες αιτίες ριζιτικού πόνου μπορεί να είναι η σπονδυλική στένωση και η στένωση του μεσοσπονδύλιου τρήματος, λόγω προχωρημένης εκφυλιστικής αρθρίτιδας της σπονδυλικής στήλης.

Δισκικός πόνος. Όταν ένας ασθενής έχει συμπτωματικούς εκφυλισμένους μεσοσπονδύλιους δίσκους, παραπονείται για πόνο στην μέση ή στον αυχένα κεντρικά στη σπονδυλική στήλη. Ο πόνος αυτός μπορεί να αντανακλά και στα άκρα σπανίως κάτω από τα γόνατα και τους αγκώνες και οφείλεται αποκλειστικά στην παθολογία του μεσοσπονδύλιου δίσκου και όχι στα νεύρα. Τότε μιλούμε για πόνο από εκφυλιστική νόσο του μεσοσπονδύλιου δίσκου της σπονδυλικής στήλης.

Στην περίπτωση που αντιμετωπίζετε κάποιο από τα δύο είδη πόνου στη σπονδυλική στήλη, συμβουλευτείτε το γιατρό ή το φυσικοθεραπευτή σας.

Γράφει η Ιατρίδου Γεωργία, Φυσικοθεραπεύτρια MSc

Τα περισσότερα παιδιά γεννιούνται με φυσιολογικά ανεπτυγμένα πόδια τα οποία δομικά είναι σταθερά και λειτουργικά. Ωστόσο, σε ορισμένα παιδιά εμφανίζονται παραλλαγές της φυσιολογικής δομής και ευθυγράμμισης των αρθρώσεων του ποδιού. Αποτέλεσμα αυτών των παραλλαγών είναι οι παραμορφώσεις και οι διαταραχές βάδισης.

Τα περισσότερα προβλήματα εμφανίζονται στις ηλικίες από 3-14 χρονών, ανάλογα φυσικά και με την πάθηση. Συνήθως γίνονται αντιληπτά από τους γονείς ή από τα ίδια τα παιδιά που παραπονιούνται για πόνους και εύκολη κόπωση. Συνήθως, σ’ αυτές τις περιπτώσεις κρύβεται μια ανωμαλία που αναγκάζει τους μύες του ποδιού να έλκουν από διαφορετικές γωνίες απʼ ότι θα έπρεπε με συνέπεια την υπερβολική κόπωση.

Όμως υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δεν έχουν βγει στην επιφάνεια διάφορα συμπτώματα. Εδώ έγκειται στην παρατηρητικότητα ή την ανησυχία του εκάστοτε γονέα.

Περπατήστε σωστά…από την αρχή!

Το πελματογράφημα μπορεί να ανιχνεύσει ή να επιβεβαιώσει τα πιθανά προβλήματα στα πόδια των μικρών ασθενών, με αποτέλεσμα την έγκυρη διάγνωση και την έγκαιρη παρέμβαση με τη χρήση του κατάλληλου ορθωτικού πέλματος.

Συγκεκριμένα, το πελματογράφημα είναι μια εξέταση που αναλύει την κατανομή των πιέσεων κατά τη στάση και τη βάδιση, αποτυπώνοντας ψηφιακά τη μορφολογία του πέλματος. Δίνει πολύτιμες πληροφορίες για τις ανατομικές ιδιαιτερότητες των ποδιών και τον τρόπο που περπατάμε ή στεκόμαστε. Είναι μια εύκολη και ανώδυνη διαδικασία, χωρίς ακτινοβολία, η οποία συμβάλλει αποφασιστικά στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που οφείλονται αποκλειστικά στη μηχανική καταπόνηση των κάτω άκρων.

Οι πιο κοινές παθήσεις που αφορούν το παιδικό πόδι είναι:

• Πλατυποδία
• Βλαισοπλατυποδία
• Ραιβοποδία
• Ιπποποδία
• Ραιβοϊπποποδία
• Κοιλοποδία
• Πτερνοποδία
• Βλαισοποδία
• Ανισοσκελία

Η ανάλυση των μετρήσεων γίνεται από τον υπολογιστή και η τελική τους αξιολόγηση από τον ειδικό, ο οποίος, εάν το κρίνει απαραίτητο, θα σας συστήσει να χρησιμοποιήσετε ειδικά ορθωτικά πέλματα στα παπούτσια, τα οποία θα κατασκευαστούν αποκλειστικά για εσάς με βάση το πελματογράφημά σας. Τα πέλματα εφαρμόζονται εσωτερικά σε όλα σας τα παπούτσια και καλύπτονται από τα περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία.

Κλινικές έρευνες έδειξαν ότι τα ορθωτικά πέλματα είναι το πρώτο είδος θεραπείας που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις παιδικές παθήσεις του πέλματος όπως π.χ. πλατυποδία, ραιβοποδία, ιπποποδία κ.ά. Η επιτυχία της θεραπείας αυτής εξαρτάται από την εφαρμογή της στην κατάλληλη ηλικία, όπως 2-5 χρόνων όπου και γίνονται οι δραστικές αλλαγές στο πόδι. Μια τελευταία ευκαιρία μάς δίνεται μεταξύ 9-14 χρόνων, όπου γίνεται η επόμενη σημαντική ανάπτυξη του σώματος των παιδιών.

Είναι σημαντικό ότι οι παιδικές παθήσεις του πέλματος, άσχετα αν προκαλούν πόνο ή όχι, είναι μία από τις αιτιολογίες για σκολίωση, κύφωση, λόρδωση και άλλων παραμορφώσεων της σπονδυλικής στήλης, των γονάτων και των ισχίων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πώς μπορεί μια πάθηση του ποδιού να επηρεάσει τη στάση του σώματος, αλλά και για συμβουλές, ασκήσεις και διδασκαλία εργονομίας, συμβουλευτείτε το φυσικοθεραπευτή σας.

Γράφει η Μαρία Κορόγιαννη Φυσικοθεραπεύτρια PT Msc

Όλοι γνωρίζουμε τα οφέλη της σωματικής άσκησης, αν και δεν την εντάσσουμε πάντα στην καθημερινότητά μας. Ας υποθέσουμε, λοιπόν, οτι αποφασίσατε να τηρήσετε την υπόσχεση που δώσατε στον εαυτό σας και επιτέλους ξεκινήσατε να ασκείστε συστηματικά.
Πώς μπορείτε να καταλάβετε οτι η άσκηση γίνεται υπερβολική και μάλλον σας βλάπτει, παρά σας ωφελεί?

Είναι συνηθισμένο όταν ξεκινάτε μια νέα σωματική δραστηριότητα, να σας πονάνε οι μύες ή να νιώθετε ευαισθησία και δυσκαμψία σε ορισμένα μέλη του σώματός σας. Η ενόχληση αυτή, ενω σε αρκετές περιπτώσεις θεωρείται ‘φυσιολογική’, δεν πρέπει να κρατά για πάνω από μία με μιάμιση μέρα. Εαν αυτό που αισθάνεστε παραμένει ως ενόχληση για περισσότερο από 3 μέρες, και ειδικά εαν για να το περιγράψετε θα χρησιμοποιούσατε τη λέξη ‘πόνος‘, τότε μάλλον…επιδείξατε υπερβάλλοντα ζήλο.

Γενικότερα, τα σημεία που θα πρέπει να προσέξετε είναι:

• Ενόχληση ή πόνος που διαρκεί πάνω από τρεις μέρες, χωρίς να υποχωρεί
• Ζεστές ή πρησμένες αρθρώσεις
• Πόνος που σας ξυπνά τη νύχτα

Στην περίπτωση που νομίζετε οτι κάποια συγκεκριμένη άσκηση σας δημιούργησε το πρόβλημα, καλό είναι να την αποφύγετε για κάποιο διάστημα. Μπορείτε ανά πάσα στιγμή να την προσθέσετε αργότερα, αυτή τη φορά σταδιακά, με καλύτερη τεχνική και ίσως χαμηλότερη ένταση. Εαν δεν είστε σίγουροι για το τί σας προκάλεσε το πρόβλημα ή για να τροποποιήσετε το ασκησιολόγιο σας με τρόπο που να σας ταιριάζει καλύτερα, συμβουλευτείτε το φυσικοθεραπευτή σας ή τον προσωπικό σας γυμναστή.

Σε κάθε περίπτωση και αν τα ενοχλητικά συμπτώματα συνεχίζονται, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ζεστά ή κρύα επιθέματα, πάντα σε συνεννόηση με το φυσικοθεραπευτή σας προκειμένου να μη χρησιμοποιήσετε λανθασμένα το ‘ζεστό’ εκεί που απαιτείται το ‘κρύο’, και το αντίστροφο.

Εαν οι ενοχλήσεις επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα προτείνω να δείτε το γιατρό σας.

Να θυμάστε να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στην περίπτωση που δεν είστε εξοικειωμένοι με συγκεκριμένους τύπους ασκήσεων, με τους βασικούς κανόνες γυμναστικής ή πάσχετε από κάποια μορφή αρθρίτιδας ή άλλη πάθηση του μυοσκελετικού.